Hiểu hơn về giao dịch hàng hoá phái sinh tương lai

Tại Việt Nam, thời gian qua đã có một số doanh nghiệp triển khai mô hình giao dịch hàng hoá phái sinh tương lai thông qua sàn như gạo, cà phê, cao su, hạt tiêu, điều, sắt thép… trong đó khách hàng thực hiện mua, bán một khối lượng hàng hóa tại mức giá xác định và việc giao nhận hàng được thực hiện trong tương lai. Các yếu tố của giao dịch như khối lượng, thời gian đến hạn, tiêu chuẩn hàng hóa, mức giá… được các sàn giao dịch quy định. Một số ngân hàng khác cũng tạo kênh cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia các sàn giao dịch hàng hóa quốc tế, nhưng mức độ phổ cập còn hạn chế.

Bài viết nhằm phân tích thực trạng giao dịch tại các sở giao dịch hàng hóa trên thế giới và Việt Nam, vai trò và hạn chế của các sản phẩm phái sinh hàng hóa và đề xuất một số kiến nghị.

gia-cat-loi

Thị trường giao dịch hàng hoá phái sinh thế giới

Các thị trường giao dịch hàng hoá phái sinh tương lai chính thức đầu tiên là các sàn giao dịch gạo trong thế kỷ 18 tại Nhật Bản. Theo thống kê của FIA, thị trường phái sinh trao đổi trên toàn cầu chủ yếu là tài chính, các sản phẩm hàng hóa tương lai truyền thống và quyền chọn, bao gồm cả kim loại quý và nông nghiệp, năng lượng sản phẩm chỉ chiếm 7,8%. Sự suy giảm tương đối trong các mặt hàng có nguồn gốc phi tài chính không phải bị thu hẹp, mà chỉ đơn thuần là một tốc độ tăng trưởng chậm hơn hơn so với các sản phẩm tài chính.

Các sàn giao dịch Mỹ vẫn là một lực lượng chính trong các hàng hóa tương lai và quyền chọn trên thị trường toàn cầu. Các số liệu thống kê FIA cũng phản ánh sự nổi lên của Trung Quốc với 2 trong 3 sàn giao dịch hàng hóa, cụ thể là các Commodities Exchange và Shanghai Futures Exchange, đã được ghi lại trong các số liệu thống kê của FIA. Shanghai Futures Exchange thậm chí đã vượt qua Chicago Board of Trade (CBOT) để trở thành sàn trao đổi hàng hóa lớn thứ ba trong bảng xếp hạng toàn cầu và các giao dịch trao đổi số lượng lớn nhất của hợp đồng giao dịch nông sản. Sự tăng trưởng mạnh của việc kinh doanh hợp đồng tương lai của Trung Quốc phản ánh sự tăng lên trong nhu cầu tiêu thụ hàng hóa để hỗ trợ sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của quốc gia này.

Thị trường hàng hóa phái sinh phát triển song song với nhu cầu quản lý về sự thay đổi giá của các mặt hàng chủ chốt. Theo lý thuyết tài chính hiện đại, sự ra đời của thị trường phái sinh trong một thị trường giao ngay giúp hoàn tất quá trình định giá dựa vào thị trường, phòng ngừa những những rủi ro về biến giá trên thị trường giao ngay ở mức chi phí thấp (Shamsher và cộng sự, 2007).

Cũng theo nghiên cứu này, có 19 thị trường hàng hóa phái sinh mới nổi ở châu Á. Một số nước đã phát triển thị trường này một cách tích cực với khả năng thanh khoản cao như Nhật Bản, nhưng hầu hết trong số các thị trường mới nổi ở châu Á mới chỉ phát triển ở giai đoạn sớm. Thanh khoản hạn chế, thiếu khung pháp lý và định chế tài chính được xem là vấn đề nổi bật nhất.

-giao-dich-hang-hoa-phai-sinh

Yếu tố chính cản trở giao dịch trên sàn hàng hóa nông nghiệp

Thứ nhất, giao dịch hàng hoá phái sinh nông nghiệp bị hạn chế trong việc thu hút sự cam kết của các tổ chức tài chính để giao dịch hàng hóa, trong thanh toán chuyển khoản từ người mua tới người bán và những người cho vay.

Thứ hai, các giao dịch về các hợp đồng theo nhu cầu các nhà đầu tư chưa được đáp ứng.

Thứ ba, không có khả năng giảm chi phí giao dịch ngoại tệ. Các biện pháp bảo vệ hợp đồng còn thiếu và việc tuân thủ hợp đồng chỉ được thi hành một cách yếu ớt.

Thứ tư, nguy cơ xung đột lợi ích giữa các nhà môi giới.

Thứ năm, khả năng thao túng thị trường, xảy ra khi thị trường ít giao dịch. Thứ sáu, các chủ thể tham gia vào một thị trưởng giao dịch ít buộc phải chịu chi phí cố định cao khi khối lượng giao dịch bị hạn chế không cho phép chi phí được khấu trừ trong một cơ sở khối lượng lớn các giao dịch. Sự can thiệp khó dự đoán của chính phủ vào thị trường hàng hóa càng làm trầm trọng tình trạng này.

Những phân tích cụ thể về những yếu tố được xem là quan trọng trong việc tạo ra kết quả đáng chú ý như vậy thông qua các nghiên cứu tình huống. Dựa trên những đánh giá này, các nước có thể đánh giá khả năng thành công của một hợp đồng mới và bắt đầu sàn giao dịch. Trong đó, yếu tố thanh khoản được xem quan trọng nhất cho hoạt động thị trường tương lai. Cần có nền kinh tế vĩ mô ổn định trước khi có sự khởi động sàn giao dịch phái sinh và thị trường hàng hóa nội địa phải đủ lớn cho các sản phẩm cơ bản của hợp đồng tương lai.

Thành lập các thị trường phái sinh nông sản ở các nước đang phát triển nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong việc quản lý rủi ro và thiết lập các mức giá kỳ hạn. Theo tác giả, để các nước đang phát triển tạo lập được thị trường phái sinh nông sản thì cần phải vượt qua các rào cản thị trường như: Hàng rào điều lệ và luật pháp; Hàng rào chính sách và sự can thiệp của chính phủ; Sự hiểu biết về thị trường phái sinh nông sản và có sự thiết lập các công cụ rào chắn rủi ro của các định chế tài chính, sự nhận thức của tất cả những người có liên quan đến thị trường như các nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý và các nhà điều hành doanh nghiệp cũng như niềm tin của những người tham gia thị trường.

Nếu quý nhà đầu tư cân hỗ trợ tốt hơn, hãy liên hệ ngay đến Gia Cát Lợi theo số 0913.79.26.46 để chúng tôi hỗ trợ bạn tốt nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *